Bihaćki talas

Planinski talas predstavlja uzburkanost atmosfere kojeg čine stabilni slojevi vazduha. Talas u vidu sloja vazduha je popraćen jakim vertikalnim turbulentnim strujanjima. Sticajem okolnosti ovi talasi nastaju u planinskim lancima prostirajući se pod pravim uglom u odnosu na vjetar. Ovaj fenomen se može uporediti sa vodom koja struji preko prepreka prouzrokujući talase promjenom brzine.

Ova dvostruka aktivnost se takođe može uočiti kod planinskih talasa, a može se opisati kao dvoslojni fenomen:

~ Prije nego što donji sloj prođe preko vrha planinskog lanca, spušta se prema zemlji i tjera prema gore balone ustajalog zraka iz doline. Nakon toga  spuštajuća zračna struja izbija prema gore stvarajući rotorske oblake.

~ U gornjem sloju je unutrašnji zavjetreni talas koji se stvara prelaskom preko grebena planine iznad zone rotora.

Međusobni odnosi između ova dva efekta određuju amplitudu talasa i njihovu visinu u odnosu na planinu. Preko toga na planinske talase utječu omjeri promjene vjetra sa visinom kao i utjecaja stratosfere kao trećeg sloja. Najintenzivniji talasi nastaju pod uticajem jakog vjetra koji je usmjeren pod pravim uglom u odnosu na planinski lanac. Već je vjetar od 25 čvorova preko grebena planinskog lanca dovoljan za nastanak talasa. Talas se može razviti čak i na nižim brdima, kao i na izoliranim planinskim masivima.

Zabilježeni su i talasi koji su nastajali na malim brdima a stvarali su visine od 1.000 do 24.000 feet-a. Što je brzina vjetara veća stvara jači efekat na zavjetrenoj strani zapreke tj. planine. Normalno je da se rapidno povećava brzina vjetra i njeno ubrzanje ovisi o visini planinskog masiva, a sam talas ide i do 1.000 feet-a iznad vrha planinskog lanca. Iznad toga vjetar je jak izdiže se u troposferu pa i više od toga.

Osobine talasa variraju u zavisnosti od vrste vjetra. Neuobičajeno jaki vjetrovi mogu ići tako visoko (npr. vjetar jačine od 60 čvorova ide u visinu od 5.000 ft pa i više) da prouzrokuju nestajanje talasa i na taj način ostavljanje ustajalog zraka u dolini (zavjetrini).